Dostojevski's voornaamste inspiratiebron was zijn verlangen om te reageren tegen de, in zijn ogen, negatieve gevolgen van de opkomst van de doctrines van het Russisch nihilisme*. In zijn roman Misdaad en straf maakt Dostojevski de lezer bewust van de gevaren van het utilitarisme** en het rationalisme*** die aan de basis liggen van de inspiratiebron voor radicalen.
Als slavofiel gebruikte Dostojevski zijn personages, dialogen en vertelstijl in Misdaad en straf om argumenten te benadrukken tegen de verwestersing van ideeën.
* De Nihilistische beweging (Russisch: нигилизм) was een Russische politieke beweging rond 1860 gekenmerkt door het in twijfel trekken van de geldigheid van alle vormen van vooropgezette ideeën en sociale normen. Het is afgeleid van het Latijnse woord "Nihil", dat "niets" betekent. De Nihilisten verdedigden de onafhankelijkheid van het individu en choqueerden het Russische establishment.
** Doorgaans houdt dit in dat een utilitarist met zijn handelingen streeft naar een zo groot mogelijke mate van geluk, al houdt hij er wel rekening mee dat dit in de praktijk soms onmogelijk kan zijn. Met een zo groot mogelijke mate van geluk wordt bedoeld dat zo veel mogelijk mensen zo gelukkig mogelijk zijn.
*** Het rationalisme is een filosofische stroming die vertrekt van de idee dat de rede de enige of voornaamste bron van kennis is.
Geen opmerkingen:
Een reactie posten